MIMBA ZA MAPEMA

Kichwa cha habari: Mimba za Mapema Zavuruga Ndoto za Wasichana Kaunti ya Trans Nzoia

Katika vijiji vingi vya Kaunti ya Trans Nzoia, ndoto za wasichana wengi zimeendelea kuyeyuka kutokana na tatizo sugu la mimba za mapema. Wengine wamejikuta wakitelekezwa na wazazi, huku wengine wakilazimika kuacha masomo yao kutokana na aibu na changamoto za kulea watoto wakiwa bado wachanga kiumri.

Katika kijiji cha Kitalale, tunakutana na Mary (si jina lake halisi), msichana mwenye umri wa miaka 16 ambaye sasa ni mama wa mtoto wa miezi sita. Mary anasema alipatwa na mimba alipokuwa kidato cha pili katika shule ya upili ya eneo hilo.

> “Nilihadaiwa na kijana aliyeniambia ataninunulia simu. Nilipogundua nina mimba, alikataa kuniunga mkono. Nililazimika kuacha shule kwa sababu wazazi wangu walikasirika sana,” anasimulia kwa huzuni.

Kulingana na takwimu kutoka ofisi ya ustawi wa jamii katika kaunti hiyo, zaidi ya wasichana 2,000 walipata mimba kati ya umri wa miaka 13 hadi 19 mwaka 2024 pekee. Wataalamu wanasema idadi hiyo huenda ni kubwa zaidi, kwani visa vingi haviripotiwi kutokana na hofu na unyanyapaa.

Afisa wa afya ya jamii, Bi. Janet Barasa, anasema hali hiyo inachangiwa zaidi na ukosefu wa elimu ya afya ya uzazi, umaskini, na mila zinazowaweka wasichana katika mazingira hatarishi.

> “Wazazi wengi hawazungumzi na watoto wao kuhusu masuala ya kijinsia. Wengine wanaamini ni aibu. Hivyo, wasichana wanajifunza kutoka kwa marafiki au mitandaoni, jambo linalowaweka katika hatari kubwa,” anasema Bi. Barasa.

Shule nyingi pia zimeathirika kutokana na tatizo hili. Mwalimu mkuu wa Shule ya Upili ya Chepchoina, Bw. Peter Kiptum, anasema kila muhula hupoteza wanafunzi wachache kwa sababu ya mimba.

> “Ni huzuni kuona mwanafunzi mwenye uwezo mkubwa kimasomo akiachwa nyuma. Wengine wakirudi baada ya kujifungua wanapata aibu na kushindwa kuendelea,” anaeleza.

Serikali ya Kaunti ya Trans Nzoia kwa ushirikiano na mashirika yasiyo ya kiserikali (NGOs) imeanzisha kampeni za “Zuia Mimba za Mapema” zinazolenga kutoa elimu mashuleni na vijijini kuhusu afya ya uzazi, haki za wasichana, na umuhimu wa elimu.

Hata hivyo, changamoto bado zipo. Wazazi wengine wanasema hali ya maisha ni ngumu, na wasichana hulazimika kutafuta msaada wa kifedha kutoka kwa wanaume wakubwa wanaowadanganya kwa zawadi ndogo ndogo.

> “Watoto wetu wanaona pesa kama suluhisho la matatizo yao. Hawaelewi kwamba wanaharibu maisha yao,” anasema Mama Sarah, mzazi kutoka Kachibora.

Wataalamu wanashauri kuwa juhudi za pamoja zinahitajika – wazazi, viongozi wa dini, shule, na serikali – ili kumaliza janga hili.

> “Ni lazima tujenge mazungumzo ya wazi kuhusu jinsia, heshima na ndoto za watoto wetu. Bila hivyo, tutaendelea kupoteza kizazi kizima,” anasema Bi. Barasa.

Kwa sasa, Mary ana matumaini kwamba siku moja atarudi shule kupitia mpango wa back-to-school unaosaidiwa na serikali.

> “Nataka kuwa nesi siku moja ili niwahimize wasichana wengine wasiharibu ndoto zao kama mimi,” anamalizia kwa tabasamu dogo lenye matumaini.

---

Mwisho

Hii ni sehemu ya mfululizo wa makala maalum kuhusu changamoto za kijamii katika Kaunti ya Trans Nzoia.